Inloggen Probeer gratis
Taal:NL

Antwoorden Regels

Is een HACCP-certificaat verplicht in de horeca?

Nee. De wet vraagt dat je volgens HACCP werkt en dat je mensen weten wat ze doen, niet dat er een certificaat aan de muur hangt.

In Nederland bestaat er geen wettelijk verplicht HACCP-certificaat voor horecaondernemers of hun personeel. Wat wel verplicht is: werken volgens een voedselveiligheidsplan op basis van HACCP, of volgens een goedgekeurde hygiënecode, en ervoor zorgen dat iedereen die met eten werkt de hygiëneregels kent die bij zijn werk horen. Een cursus met certificaat is een manier om die kennis op te bouwen. Het is geen eis op zich.

Die twee dingen worden vaak door elkaar gehaald, ook door aanbieders van cursussen. Hieronder staat wat de regels echt vragen, wat een certificaat je oplevert en wanneer een cursus wel de moeite waard is.

Wat de wet echt vraagt

Elke zaak die eten bereidt of verkoopt, moet werken volgens HACCP. De NVWA schrijft dat je werkt met een voedselveiligheidsplan of een hygiënecode op basis van HACCP. De meeste horecazaken gebruiken daarvoor de Hygiënecode voor de Horeca van Koninklijke Horeca Nederland. Die code is goedgekeurd, dus wie zich eraan houdt, voldoet.

Daarnaast schrijft de Europese hygiëneverordening (EG 852/2004, bijlage II, hoofdstuk XII) voor dat medewerkers die met levensmiddelen werken toezicht krijgen en geïnstrueerd of opgeleid worden in voedselhygiëne, passend bij hun werk. Een afwasser hoeft dus niet hetzelfde te weten als je chef. Wie verantwoordelijk is voor je HACCP-plan, moet de beginselen van HACCP wel goed begrijpen.

Nergens staat dat die kennis met een diploma of certificaat moet worden aangetoond. Je bewijst het in de praktijk: aan je registraties, aan hoe je keuken erbij staat en aan wat je mensen kunnen vertellen als de inspecteur iets vraagt.

Wat een HACCP-certificaat dan wel is

Een HACCP-certificaat is het bewijs dat iemand een cursus over voedselveiligheid en HACCP heeft afgerond, meestal met een toets aan het eind. Het wordt uitgegeven door de partij die de cursus geeft: een opleider, een branchevereniging of een online platform. Er is geen landelijke instantie die het afgeeft en geen vaste norm voor wat erin moet zitten.

Daardoor zeggen twee certificaten niet per se hetzelfde. Het ene is een middag in een lokaal met een praktijkdeel, het andere een online module van een uur. Kijk dus naar wat iemand weet, niet naar welk papier hij heeft.

Verwar het ook niet met een certificering van je bedrijf. Grote producenten en toeleveranciers laten zich soms certificeren volgens een voedselveiligheidsnorm, met audits door een certificerende instelling. Dat is iets anders dan een persoonlijk HACCP-certificaat en voor een gewone horecazaak niet verplicht.

Certificaat of kennis: het verschil in een tabel

VraagWat de regels vragenWat een certificaat toevoegt
Moet je volgens HACCP werken?Ja, via een eigen plan of de hygiënecodeNiets, het plan moet er sowieso zijn
Moeten je mensen hygiëne kennen?Ja, passend bij hun taak, met instructie en toezichtEen vastgelegde basis en een toets
Moet die kennis op papier staan?Nee, er is geen verplicht diplomaEen bewijs dat je kunt laten zien
Wat controleert de NVWA?Of je volgens je plan werkt en dat kunt laten zienWeinig, de inspecteur kijkt naar de praktijk
Verloopt het?Je kennis moet actueel blijven zolang je met eten werktHangt af van de aanbieder, er is geen wettelijke termijn

Wat de NVWA controleert

Een inspectie gaat over je zaak, niet over je diploma's. De NVWA kondigt haar inspecties niet aan en kijkt dan naar hoe je met eten omgaat: opslag, verhitten, koelen en houdbaarheid, je allergeneninformatie, de hygiëne van ruimtes en materiaal, en plaagdierbeheersing. Volgens de NVWA moet je een digitale kernthermometer hebben, de temperatuur van voedsel regelmatig controleren en vastleggen, en een datumsticker op alles in je koelingen hebben.

De inspecteur kan je medewerkers ook vragen stellen, bijvoorbeeld over allergenen. Daar helpt een certificaat niet bij als de kennis niet blijft hangen. Wat wel helpt: korte instructies op de werkplek, registratielijsten die echt worden ingevuld, en een nieuwe medewerker die op de eerste dag hoort waar de thermometer ligt en wat de grenzen zijn.

Wanneer een cursus wel zinvol is

Een cursus is geen verspilde tijd. Hij is nuttig als je kennis wilt opbouwen die er nu niet is, of als je die kennis wilt vastleggen. Een paar situaties waarin het zich terugbetaalt:

Kies een cursus op inhoud. Gaat hij over de hygiënecode die jij gebruikt? Zit er een praktijkdeel in? Leer je er registreren en corrigerende maatregelen, of alleen begrippen? Een goedkoop certificaat dat je in een uur haalt, maakt je keuken niet veiliger.

Zo borg je de kennis zelf

Met of zonder cursus: kennis die niet in je dagelijkse werk zit, verdwijnt. Een paar dingen die je in elke zaak kunt doen:

Twijfel je of je de basis kent? De NVWA heeft een gratis kennistest en een checklist voor voedselveilig werken op nvwa.nl. Zit je in Vlaanderen, dan gelden andere regels: daar is het FAVV de toezichthouder.

Veelgestelde vragen

Is een HACCP-certificaat verplicht in Nederland?

Nee. Verplicht is dat je volgens HACCP werkt, met een eigen voedselveiligheidsplan of een goedgekeurde hygiënecode, en dat je medewerkers instructie of opleiding in voedselhygiëne krijgen die past bij hun werk. Een certificaat is een manier om dat aan te tonen, geen eis.

Vraagt de NVWA bij een controle naar een HACCP-certificaat?

De NVWA kijkt naar hoe je werkt: temperaturen, registraties, hygiëne, allergeneninformatie en plaagdieren. De inspecteur kan je medewerkers vragen stellen. Een certificaat vervangt geen goed bijgehouden registratie of een schone keuken.

Hoe lang is een HACCP-certificaat geldig?

Er is geen wettelijke geldigheidsduur, omdat het certificaat zelf niet wettelijk geregeld is. Sommige aanbieders zetten er een termijn op. Je kennis moet in elk geval actueel blijven zolang je met eten werkt.

Moet iedere medewerker een HACCP-cursus volgen?

Nee. Iedereen die met eten werkt, moet instructie krijgen die past bij zijn taak. Voor de meeste mensen is een goede introductie op de werkvloer genoeg. Wie verantwoordelijk is voor je HACCP-plan, heeft meer kennis nodig.

Is een HACCP-certificaat hetzelfde als sociale hygiëne?

Nee. Sociale hygiëne gaat over alcohol schenken en verantwoord gastheerschap, en is voor leidinggevenden in zaken met een alcoholvergunning wel verplicht. HACCP gaat over voedselveiligheid. Lees meer over sociale hygiëne.

Allergenen en houdbaarheid per gerecht, op de maaklijst en op het etiket, zodat je team niet hoeft te onthouden wat het kan opzoeken.

Probeer gratis

Meer over regels

Alle antwoorden