Antwoorden Geld en marge
Marge berekenen in de horeca: brutomarge, opslag en verkoopprijs
Haal de btw van je verkoopprijs af, trek de inkoop eraf en deel wat overblijft door de verkoopprijs zonder btw. De twee rekentools hieronder doen het voor je, vanaf een prijs of vanaf de marge die je wilt halen.
Marge is wat er van je verkoopprijs overblijft nadat je de inkoop hebt betaald. In de horeca reken je die bijna altijd per gerecht of per drankje, als percentage van de verkoopprijs zonder btw. Hieronder staan twee rekentools: een die de marge uitrekent van een prijs die je al vraagt, en een die terugrekent naar de prijs die je nodig hebt. Daaronder de formules en een omrekentabel, zodat je elk getal ook met de hand kunt controleren.
Rekentool: marge van je verkoopprijs
Vul in wat een portie je aan inkoop kost en wat je ervoor vraagt. Je ziet de prijs zonder btw, de brutowinst in euro's, de marge en de opslag.
Rekentool: verkoopprijs uit de marge die je wilt halen
Draai het om als je een nieuw gerecht prijst. Vul de inkoop in en de marge of opslag die je wilt halen, en je krijgt de prijs voor op de kaart, met en zonder btw.
De formules
- Prijs zonder btw = prijs met btw ÷ (1 + btw-tarief). Bij 9% deel je door 1,09, bij 21% door 1,21.
- Brutowinst = prijs zonder btw − inkoop
- Brutomarge = brutowinst ÷ prijs zonder btw × 100
- Opslag = brutowinst ÷ inkoop × 100
- Prijs voor een doelmarge = inkoop ÷ (1 − marge)
- Prijs voor een doelopslag = inkoop × (1 + opslag)
De stap die het vaakst wordt overgeslagen is de eerste. Een hoofdgerecht van €19,50 op de kaart brengt bij 9% btw €17,89 binnen, geen €19,50. Reken je de marge op de kaartprijs, dan ziet elk getal er beter uit dan het is. Eten en alcoholvrije drank in de horeca vallen onder het lage tarief van 9%, volgens de Belastingdienst. Alcohol valt daar niet onder en gaat tegen het algemene tarief van 21%. Meer over de tarieven per product staat in de btw-regels voor catering.
Marge en opslag zijn niet hetzelfde
Marge reken je over de verkoopprijs, opslag over de inkoop. Hetzelfde bord kan 70% marge hebben en 233% opslag. Wie de twee door elkaar haalt, prijst te laag: 70% opslag op €4,20 inkoop geeft €7,14, terwijl 70% marge €14,00 geeft.
Deze tabel zet ze naast elkaar. Het is rekenwerk, geen advies over welk percentage je moet halen.
| Brutomarge | Inkoop als deel van de prijs | Opslag op inkoop | Inkoop keer |
|---|---|---|---|
| 50% | 50% | 100% | 2 |
| 60% | 40% | 150% | 2,5 |
| 65% | 35% | 186% | 2,86 |
| 70% | 30% | 233% | 3,33 |
| 75% | 25% | 300% | 4 |
| 80% | 20% | 400% | 5 |
De omrekening: inkoop als deel van de prijs = 100 − marge, opslag = marge ÷ inkoopdeel × 100, en de factor = 100 ÷ inkoopdeel. Het inkoopdeel is wat in de keuken foodcost heet. Hoe je dat per gerecht uitrekent en bijhoudt, lees je in kostprijs en foodcost berekenen.
Brutomarge is nog geen winst
Alles op deze pagina gaat over brutomarge: verkoopprijs min inkoop. Daar moeten je personeel, huur, energie en je eigen inkomen nog van af. Wat er dan overblijft is de nettomarge, en die ligt in de horeca veel lager.
Een brutomarge zegt dus pas iets als je weet wat je vaste lasten per portie zijn. Daarom is er geen percentage dat voor elke zaak klopt. Hoe brutomarge en nettomarge zich verhouden en waar de verschillen per soort zaak zitten, staat in wat een gezonde winstmarge in de horeca is. Reken je een opdracht met uren, transport en materiaal, gebruik dan de marge per opdracht.
Eten en drank apart rekenen
Drank draait meestal op een andere marge dan eten, en binnen de drank gedraagt een fles wijn zich anders dan een fust bier of een frisdrank. Reken dus per gerecht en per drankgroep, niet alleen voor de hele zaak. Een gezond gemiddelde verstopt het gerecht dat bij elke bestelling geld kost.
Voor drank begin je bij de inkoop per glas: de prijs van de fles of het fust gedeeld door het aantal glazen dat je er echt uit haalt. Zet dat bedrag in de rekentool en kies 21% bij alcohol. Voor wijn staat een uitgewerkt voorbeeld in de marge op wijn in de horeca.
Marge berekenen in Excel
Liever een eigen lijst? Zet de inkoop in kolom A en de verkoopprijs met btw in kolom B. Dan geldt voor rij 2, bij 9% btw:
| Kolom | Wat | Formule |
|---|---|---|
| C | Prijs zonder btw | =B2/1,09 |
| D | Brutowinst | =C2-A2 |
| E | Brutomarge | =D2/C2 (opmaak als percentage) |
| F | Opslag | =D2/A2 (opmaak als percentage) |
Staat Excel op Engelse landinstellingen, dan gebruik je een punt in plaats van een komma: =B2/1.09. Voor drank met alcohol deel je door 1,21.
Waar de marge in de praktijk weglekt
- Het recept op papier is niet het bord dat de pas over gaat. Porties groeien, garnituur wordt ruimer en de inkoop per portie gaat mee. Weeg af en toe een bord na.
- Inkoopprijzen bewegen, kaartprijzen niet. Een gerecht dat in het voorjaar zijn marge haalde, doet dat in het najaar misschien niet meer. Reken opnieuw als je facturen veranderen, niet eens per jaar.
- Afval en derving blijven buiten beeld. Snijverlies, bederf en personeelseten kosten geld. Zitten ze niet in je inkoop per portie, dan zie je ze terug als verschil tussen je berekende en je echte marge.
- De btw blijft erin. Zie hierboven: reken altijd op de prijs zonder btw.
Welke gerechten je kaart echt dragen, zie je als je marge en verkochte aantallen combineert. Dat heet menu engineering.
Veelgestelde vragen
Hoe bereken je de marge in de horeca?
Haal de btw van je verkoopprijs af, trek de inkoop eraf en deel de uitkomst door de prijs zonder btw. Een gerecht van €15,26 met 9% btw is €14,00 zonder btw. Kost het €4,20 aan inkoop, dan is de brutowinst €9,80 en de brutomarge 70%.
Wat is het verschil tussen marge en opslag?
Marge is de winst als deel van de verkoopprijs, opslag is de winst als deel van de inkoop. Hetzelfde gerecht kan 70% marge en 233% opslag hebben. Wie 70% opslag rekent terwijl hij 70% marge bedoelt, vraagt bijna de helft te weinig.
Reken je marge met of zonder btw?
Zonder. De btw draag je af aan de Belastingdienst, die is niet van jou. Deel een prijs met btw eerst door 1,09 voor eten en alcoholvrije drank, of door 1,21 voor alcohol.
Wat is een goede brutomarge voor een restaurant?
Daar is geen vast getal voor. De marge die je nodig hebt hangt af van wat personeel, huur en energie je per portie kosten. Reken het uit vanuit je eigen cijfers. De rekentool laat zien wat elk percentage betekent voor je kaartprijs.
Wat is het verschil tussen brutomarge en nettomarge?
Brutomarge is verkoopprijs min inkoop. Nettomarge is wat overblijft nadat ook personeel, huur, energie en alle andere kosten betaald zijn. Een zaak kan een hoge brutomarge hebben en toch weinig overhouden.
In Catermonkey kent elk recept zijn eigen kostprijs, dus de marge van elk gerecht rekent mee als een leverancier zijn prijs aanpast.
Probeer gratis